Burnun estetiğini değerlendirirken hava yolunu ayrı bir konu olarak bırakmıyorum. Fonksiyonel rinoplastide temel soru, nefes alma güçlüğünün hangi yapıdan kaynaklandığını ve görünümle ilgili planın bu yapıyı nasıl etkileyeceğini anlamaktır.
Septum iki burun boşluğu arasındaki bölmedir. Nazal valv bölgeleri ise hava geçişinde kritik dar alanlardır; burada sabit darlık veya nefes alırken içe doğru hareket söz konusu olabilir. Konkalar ve burun içi mukozası da hava yolunu etkileyebilir. Bu yapıların sorunları bir arada bulunabilir.
Bir hastada septum eğriliği görülmesi, bütün yakınmanın yalnızca bundan kaynaklandığını göstermez. Muayenede tıkanıklığın yeri, zaman içindeki değişimi ve eşlik eden bulgular değerlendirilir. Cerrahi kararı bu ayrımların üzerine kurmak gerekir.
Yakınmanın tek taraflı mı, iki taraflı mı olduğu; sürekli mi, değişken mi yaşandığı; travma veya önceki ameliyatla ilişkisi önemlidir. Hastanın kullandığı tedaviler ve burunla ilgili önceki işlemler de planın bir parçasıdır. Gerekli olduğunda burun içi değerlendirme başka incelemelerle tamamlanır.
Fotoğraflar estetik analiz için değerlidir; ancak dinamik bir valv sorununu yalnızca fotoğraftan güvenilir biçimde değerlendiremeyiz. AAO-HNS’nin nazal valv bildirisinde de öykü ve klinik muayenenin önemi vurgulanır. Bu kaynak, bu sayfadaki işlevsel ayrımlar için kullandığım tamamlayıcı mesleki başvurudur. [4]
Burun bağları ve kıkırdakların birbirine komşu bölgeleri, yalnızca estetik yüzeyin altında duran pasif dokular değildir. 2012 tarihli çalışmamızda scroll bölgesinin yönetimi ile iç nazal valv ilişkisini de ele aldık. Bu, cerrahi diseksiyonu işlevden bağımsız düşünmememin nedenlerinden biridir. [1]
Fonksiyonel yaklaşımda amaç bir bölgeyi yalnızca genişletmek değildir. Desteğin nerede gerekli olduğunu ve şekil değişikliğinin hava yolunda nasıl bir etki oluşturabileceğini de değerlendirmek gerekir. Aynı teknik, farklı anatomilerde farklı biçimde kullanılabilir.
Burun yan duvarı ile uç kıkırdaklarının komşuluğu, örtü dokusu ve destek ilişkilerinin bir araya geldiği bir alandır. Çalışma arkadaşlarımla yayımladığımız scroll flap makalesi bu bölgedeki doku yönetimini estetik, işlev ve iyileşme başlıklarıyla birlikte ele alan bir teknik yayındır. [2]
Bir tekniğin bu hedeflerle geliştirilmiş olması, bütün hastalarda aynı işlevsel sonucun elde edileceğini göstermez. Bu nedenle yayınlanan tekniği, muayene bulgularının yerine koymam. Hasta için anlamlı olan, önerilen işlemin kendi hava yolu sorununa hangi gerekçeyle yanıt verdiğidir.
Burun yüzün hareketli bir parçasıdır. Gülümseme sırasında ortaya çıkan değişiklikler, durağan fotoğrafta görülmeyen ilişkileri gösterebilir. Ortak yazarı olduğum levator labii alaeque nasi kası ve dorsal septum deviasyonu çalışması, kas etkisinin eğrilik analizine nasıl katılabileceğini ele alır. [3]
Bu nedenle değerlendirmede yalnızca cetvelle ölçülen bir orta hat değil, yüzün hareketi ve hastanın yaşadığı yakınma da önemlidir. Görünümdeki eğriliğin derecesi ile nefes alma şikâyetinin derecesi her zaman paralel olmayabilir.
Septuma yönelik işlem, valv desteği ve konkalara yönelik tedavi farklı sorunları hedefler. Birinin yapılması diğerinin otomatik olarak düzeldiği anlamına gelmez. AAO-HNS bildirisi de septum veya konka cerrahisinin, gerekli olduğunda valv onarımının yerini tutmadığını belirtir. [4]
Hastayla konuşurken estetik hedefleri ve işlevsel hedefleri ayrı ayrı tarif etmeyi, ardından bunların aynı plan içinde nasıl birleşeceğini açıklamayı önemsiyorum. Tıkanıklığın cerrahi dışı nedenleri bulunabileceği ve her yakınmanın rinoplastiyle çözülemeyeceği de bu görüşmenin bir parçasıdır.
İlgili yayınlara ve kitap bölümlerine aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz. Araştırmaların kapsamı ve her tekniğin uygulanabilirliği hasta özelinde değerlendirilmelidir.
Barış Çakır ve çalışma arkadaşları · araştırma makalesi
Valerio Finocchi, Fernando Nakamura, Barış Çakır, Helena Hotz Arroyo Ramos · ortak yazarlı makale
Ali Teoman Tellioğlu, Hülda Rifat Özakpınar, Barış Çakır, İbrahim Tekdemir · ortak yazarlı makale
American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery · tamamlayıcı mesleki kaynak
Burun yapınız, nefes alma yakınmalarınız ve beklentileriniz birlikte ele alınarak bir plan oluşturulur.
Fonksiyonel Rinoplasti hakkında sık karşılaşılan sorular.
Septoplasti septum sorununu hedefler. Fonksiyonel rinoplasti, hava yolunu etkileyen dış destekler ve valv bölgeleri gibi başka yapıları da kapsayabilir. Gerektiğinde birlikte planlanırlar.
Evet. İç yapıların veya nefes alma sırasında değişen yan duvar desteğinin sorunu dış görünümden anlaşılmayabilir. Dış fotoğraf, burun içi muayenesinin yerini tutmaz.
Fotoğraf bir ön değerlendirmeye yardımcı olabilir. Ancak valv hareketi, burun içi dokular ve yakınmanın nedeni için klinik değerlendirme gerekir. Kesin işlevsel plan yalnızca fotoğrafa dayandırılmamalıdır.
Hayır. İlaç yanıtı tek başına cerrahi endikasyon değildir. Mukozal sorunlar, yapısal darlıklar ve diğer nedenler değerlendirilmelidir. Yapısal bir valv problemi ile iltihabi veya alerjik yakınmalar aynı biçimde ele alınmaz.
Uygun olgularda iki hedef aynı ameliyat planına dahil edilebilir. Önce hava yolu yakınmasının kaynağı tanımlanmalı, yapılacak estetik değişikliklerin bu yapılarla ilişkisi değerlendirilmelidir.
Hayır. Dokuyu koruma ilkesi, mevcut darlığın otomatik olarak çözüldüğü anlamına gelmez. İşlevsel sorun için ayrıca bir değerlendirme ve gerekçelendirilmiş plan gerekir.
Evet. Önceki işlem, iyileşme durumu, mevcut destekler ve burun içi yapılar birlikte incelenir. Sorunun nedeni belirlenmeden yalnızca yeni bir estetik değişiklik planlamak yeterli değildir.
Hastanın yakınmasındaki değişim, muayene bulguları ve gerekli görülen işlevsel değerlendirmeler birlikte ele alınır. Tek bir fotoğraf veya estetik ölçü, nefes alma işlevinin bütününü göstermez.
Kişisel beklentilerinizi ve seçenekleri değerlendirmek için görüşme bilgisi alabilirsiniz.