Koruyucu rinoplastiyi yalnızca burun kemerini aşağı indiren bir teknik olarak görmüyorum. Benim için asıl mesele, burnun bağlarını, kıkırdak mimarisini ve sırt bütünlüğünü hangi ölçüde koruyabileceğimize karar vermektir.
Preservation sözcüğü çoğu zaman burun sırtıyla birlikte kullanılıyor. Oysa cilt altındaki bağların korunması, burun ucu kıkırdaklarının yönetimi ve kemik-kıkırdak sırtın sürekliliği farklı kararlardır. Bir burunda bu katmanların tamamı korunabilirken başka bir burunda yalnızca belirli bölgelerde koruyucu bir yaklaşım uygulanabilir.
Çalışma arkadaşlarımla yayımladığımız “My Approach to Preservation Rhinoplasty” makalesinde bağlar, kıkırdak yapı ve dorsal anatomi bu yaklaşımın birlikte ele alınan bileşenleridir. Hastaya tek bir ameliyat adı söylemeden önce, bu bileşenlerin her birini ayrı ayrı değerlendirmenin önemli olduğunu düşünüyorum. [1]
Burun ucu ile burun sırtı arasındaki geçiş, deri örtüsünden daha fazlasıdır. Bağlar ve yumuşak dokular, kıkırdakların birbirleriyle ve ciltle kurduğu ilişkiye katılır. Bu nedenle cerrahi planımda yalnızca kemik ve kıkırdağın son biçimi değil, örtü dokusunun bu yapı üzerine nasıl yerleşeceği de vardır.
2012’de yayımladığımız subperikondriyal diseksiyon çalışmasında burun bağlarının yönetimini, scroll bölgesini ve Pitanguy bağını ele aldık. Bu çalışma koruyucu yaklaşımın burun sırtı dışındaki dayanaklarından biridir. Retrospektif klinik deneyimimizi aktarır; her hastada daha az ödem veya daha hızlı iyileşme olacağını kanıtlayan karşılaştırmalı bir çalışma değildir. [2]
Sırtı oluşturan kemik ve kıkırdak yüzeyi bütünüyle kaldırmadan yüksekliği veya konumu değiştirmek mümkün mü? Dorsal preservation planlamasının temel sorusu budur. Ancak bu sorunun yanıtı yalnızca profilden görülen kemerin yüksekliğine bakılarak verilemez. Sırtın genişliği, eğriliği, yüzey düzeni ve septumla ilişkisi birlikte değerlendirilmelidir.
Erhan Coşkun ile yazdığımız “Surgical Steps in Dorsal Preservation” bölümü bu alanın cerrahi eğitim kaynaklarından biridir. Hasta açısından önemli olan bir tekniğin adını ezberlemek değil, kendi sırt anatomisinin korunmaya uygun olup olmadığını anlamaktır. [3]
Profilde düzgün bir çizgi elde etmek tek başına yeterli bir hedef değildir. Burun ucunun desteği, orta çatının dengesi ve hava yolunun durumu aynı planın parçalarıdır. Mevcut bir darlığı veya eğriliği yalnızca korumak, sorunun çözümü anlamına gelmez.
Bu nedenle görüşmede hastanın hem görünümle ilgili beklentilerini hem de nefes alma yakınmalarını dinlerim. Bir bölgeyi koruma kararı, o bölgenin işlevini ve çevresindeki yapılarla ilişkisini değerlendirdikten sonra anlam kazanır. Gerektiğinde koruyucu plan yapısal desteklerle birlikte düşünülür.
Açık ve kapalı sözcükleri cerrahın buruna hangi yoldan ulaştığını anlatır. Preservation ise ulaşılan dokunun nasıl yönetildiğini tanımlar. Kapalı bir ameliyatta yapısal greftler kullanılabilir; koruyucu ilkeler açık bir ameliyatın belirli aşamalarında da uygulanabilir.
Bu ayrım, yöntemin yalnızca kesi üzerinden seçilmesini önler. Hangi erişim yolunun uygun olduğu ile hangi yapıların korunacağı iki ayrı sorudur. Hastaya önerdiğim planın bu iki soruya da açık bir yanıt vermesini isterim.
Belirgin asimetri, ciddi destek kaybı veya daha önce geçirilmiş ameliyat, koruma hedeflerini değiştirebilir. Böyle bir durumda amaç, preservation etiketini sürdürmek uğruna düzeltilmesi gereken anatomiyi olduğu gibi bırakmak olmamalıdır.
Koruyucu rinoplastiyi bir sonuç garantisi olarak sunmuyorum. Uygunluk, beklenen değişim ve yöntemin sınırları kişiye özel değerlendirilir. Plan gerektiğinde yapısal tekniklerle tamamlanır; nihai karar bir isimden değil, anatomik gereksinimden doğar.
İlgili yayınlara ve kitap bölümlerine aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz. Araştırmaların kapsamı ve her tekniğin uygulanabilirliği hasta özelinde değerlendirilmelidir.
Barış Çakır, Bülent Genç, Valerio Finocchi, Sebastian Haack · ortak yazarlı makale
Barış Çakır ve çalışma arkadaşları · araştırma makalesi
Erhan Coşkun ve Barış Çakır · kitap bölümü, s. 57–84
Burun yapınız, nefes alma yakınmalarınız ve beklentileriniz birlikte ele alınarak bir plan oluşturulur.
Preservation Rhinoplasty hakkında sık karşılaşılan sorular.
Her zaman böyle tarif edilemez. Bazı uygulamalarda sırtın yüzey bütünlüğü korunarak konumu değiştirilir. Bağların ve burun ucu yapılarının korunması ise başka bir düzeydir. Hangi dokunun nasıl yönetileceği ameliyat planında açıklanmalıdır.
Hayır. Kemerin yanında sırt genişliği, eğrilik, septum, burun ucu desteği ve önceki ameliyatlar değerlendirilir. Fotoğrafta benzer görünen iki burun farklı teknikler gerektirebilir.
Kapalı yaklaşım bir erişim yoludur; preservation ise doku yönetimi anlayışıdır. Birlikte kullanılabilirler fakat birbirlerinin eş anlamlısı değildirler.
Evet. Bir bölgenin korunması, başka bir bölgeye destek gerekmeyeceği anlamına gelmez. Burun ucunda veya hava yoluyla ilişkili bir alanda kıkırdak desteği planlanabilir.
Uygun değerlendirme sonrasında septum, burun içi dokular veya valv bölgesindeki sorunlar aynı plan içinde ele alınabilir. Koruyucu teknik adı tek başına nefes sorununun çözüleceğini göstermez.
Böyle bir garanti verilemez. Doku özellikleri, yapılan işlemlerin kapsamı ve kişisel iyileşme farklılıkları süreci etkiler. Erken ödemin azalması ile burnun son şeklini alması da aynı şey değildir.
Önceki ameliyatın hangi yapıları değiştirdiğine bağlıdır. Korunabilecek alanlar bulunabilir; destek kaybının belirgin olduğu bölgelerde ise yeniden yapılandırma gerekebilir.
“My Approach to Preservation Rhinoplasty”, burun bağlarının yönetimini ele alan 2012 tarihli çalışma ve Erhan Coşkun ile yazdığımız “Surgical Steps in Dorsal Preservation” bölümü bu sayfanın başlıca kaynaklarıdır. Bağlantılar yukarıdaki yayın bölümündedir.
Kişisel beklentilerinizi ve seçenekleri değerlendirmek için görüşme bilgisi alabilirsiniz.